Upskilling in reactie op de pandemie – Vrouwen verwerven minder nieuwe skills dan mannen

Gepubliceerd op 17-5-2021 door Quirine Storm van Leeuwen

upskilling tijdens coronapandemie

Upskilling of het leren en ontwikkelen van nieuwe competenties was voor veel werknemers tijdens de coronapandemie geen persoonlijke keuze meer, maar een must om hun werk te kunnen blijven doen. De verschuiving van fysiek naar online vereiste de inzet van allerlei technologische oplossingen voor de uitvoering van allerlei (nieuwe) taken en het samenwerken met collega’s moest vooral met online samenwerkingstoolsGetApp deed onderzoek onder bijna 900 werknemers uit het midden- en kleinbedrijf in ons land naar het verwerven van nieuwe vaardigheden tijdens de coronapandemie en de mate van gewenning bij het gebruik van nieuwe digitale oplossingen. De volledige methodologie staat onderaan het artikel. 

Uitgelicht onderzoek over upskilling in coronatijd:

  • 43% werknemers leert nieuwe skills
  • Vrouwen verwerven een stuk minder nieuwe skills dan mannen
  • Oudere werknemers hebben minder moeite met het gebruik van nieuwe technologie dan jongeren
  • Nederlanders proactief in upskilling

Beroepsbevolking actief in upskilling – 43% werknemers mkb leert nieuwe skills

Bijna de helft (43%) van de ondervraagde Nederlandse werknemers heeft tijdens de pandemie nieuwe vaardigheden moeten aanleren om hun werk te kunnen blijven doen of nieuwe functies te vervullen waarvoor ze oorspronkelijk niet getraind waren.

upskilling-tijdens-coronapandemie

Werkende vrouwen blijven achter in groei skills 

Meer mannen hebben een training gevolgd en hun vaardigheden vergroot dan vrouwen. 48% van de mannelijke respondenten geeft aan dat ze nieuwe skills hebben aangeleerd tijdens de crisis tegenover 37% van de vrouwen, een verschil van maar liefst 11%. 

verschil deelname scholing mannen en vrouwen
Waarom blijven vrouwen enigszins achter in upskilling? Het feit dat vrouwen veel vaker in deeltijd werken dan mannen kan ermee te maken hebben. Uit cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau van een paar jaar geleden bleek dat deeltijdwerkers minder aan scholing doen dan voltijdwerkers. Wellicht hebben vrouwen die in deeltijd werken er zelf minder tijd voor of interesse in door de combinatie van werk en gezin of wellicht ziet de werkgever minder baat in de scholing van deeltijdwerkers. Het feit dat veel vrouwen het onderwijs van hun kinderen tijdens de crisis op zich hebben genomen kan ook een rol spelen. 

Het is in ieder geval geen goed teken dat vrouwen niet net zo veel progressie hebben gemaakt als mannen in het verwerven van nieuwe skills. Er is al een loonkloof tussen mannen en vrouwen en een ondervertegenwoordiging van vrouwen in leidinggevende functies, het is zorgwekkend als blijkt dat de crisis de carrièrekansen van vrouwen negatief heeft beïnvloed. De nieuwe manier van werken zou de carrière van vrouwen, en met name werkende moeders, juist een impuls kunnen geven omdat werken vanuit huis de balans tussen werk en gezin verbeterd. 

De top 8 verworven skills tijdens de pandemie

Top 8 vaardigheden

Vrouwen nemen het voortouw in data analytics en website- en appontwikkeling

Ondervraagde mannen hebben bijna dubbel zo veel bijgeleerd over IT-beveiligings- en cybersecurity als de ondervraagde vrouwen (30% versus 18%). Maar overheersende nieuwe skills bij mannelijke respondenten blijven niet beperkt tot technologische competenties, ook marketing (15% tegenover 10%) en sales (15% versus 7% bij vrouwen) springen eruit.  

De vrouwelijke respondenten daarentegen blijven niet per se achter in het ontwikkelen van nieuwe technologische skills, zij hebben het overwicht op de mannen in het verwerven van vaardigheden voor website- en appontwikkeling en data analytics. Daarnaast hebben de ondervraagde werkende vrouwen meer nieuwe communicatie- en presentatievaardigheden verworven dan mannen (12% tegenover 8%). 

verschil upskilling mannen versus vrouwen

Technologische vaardigheden van eindgebruiker verdienen aandacht

Een op de drie ondervraagde werknemers (29%) heeft tijdens de coronapandemie zijn algemene technologische vaardigheden vergroot. Hiermee worden basis technologische en softwareskills bedoeld. Het ging om een derde van de vrouwelijke respondenten (33%) en ruim een kwart (26%) van de mannelijke respondenten. Het beheren van digitale diensten, online samenwerken aan projecten en digitaal communiceren vormden nieuwe uitdagingen. 

Als er over een skill gap wordt gesproken tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt en het belang van het verwerven van nieuwe skills gaat het al snel over specifieke technologische vaardigheden waar gebrek aan is zoals software developers, experts in kunstmatige intelligentie of cloud architecture. Dat zijn ook skills die op de langere termijn de digitale transformatie zullen aandrijven. Maar er wordt minder gesproken over het belang van algemeen technologische vaardigheden, een competentie die op de korte termijn van groot belang is vanwege de huidige afhankelijkheid van digitale skills om op afstand te functioneren. Het gaat hier dus niet om de skills van IT’ers, maar om die van de eindgebruiker. Deze technologische skills van de eindgebruiker verdienen nog aandacht. Uit ons onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat 73% van de ondervraagde thuiswerkers de samenwerking met collega’s beter vindt op kantoor dan vanuit huis. 

online samenwerking uitdaging

Een simpel voorbeeld, hoe vaak zien thuiswerkers er wel niet vanaf om iets te vragen omdat het teveel gedoe is om het schriftelijk uit te leggen en ook geen meeting waard is? Het gaat misschien om kleine dingetjes, maar die beïnvloeden het dagelijkse werk wel en kunnen op de lange termijn de bedrijfscultuur veranderen. Werkenden moeten leren hoe zij hun huidige competenties, sociale vaardigheden en creatieve vaardigheden ook digitaal optimaal kunnen uitbuiten. Al helemaal omdat we naar een hybride werkcultuur toe werken, waarin ook in de toekomst grotendeels thuis zal worden gewerkt en het gebruik van technologie en online samenwerkingstools alleen maar zal toenemen. 

Technologische diversiteit groeit

 Het blijft ook niet per se bij één tool per werkgebied. Het is geen uitzondering dat er twee of drie verschillende tools voor vergelijkbare aspecten van het werk worden gebruikt. Dat zie je in onderstaande grafiek. Voor opslag van documenten, online samenwerking en communicatie of tijdmanagement wordt door veel werknemers meer dan één technologische oplossing gebruikt.

gebruik aantal digitale tools

Dat veel werknemers zich nog niet helemaal als een vis in het digitale water voelen bij het gebruik van al die tools blijkt uit het feit dat 52% van de ondervraagde respondenten zich toch in zekere mate overrompeld voelt. 

Misverstand dat ouderen meer moeite hebben met nieuwe technologie

moeite met nieuwe technologie

Je zou misschien verwachten dat het vooral de niet digital natives zijn die meer problemen ervaren met het gebruik van technologische oplossingen, maar het tegenovergestelde is waar. Jongere ondervraagde werknemers blijken zich meer overrompeld te voelen door het aantal technologische tools dat ze voor hun werk gebruiken dan oudere ondervraagde werknemers:

ouderen minder moeite met nieuwe technologie

Een verklaring kan zijn dat jongeren wellicht verwachten dat de tools die ze voor hun werk gebruiken net zo eenvoudig in gebruik zijn als de consumenten-devices die ze al gewend zijn. Dit is niet altijd het geval waardoor het ze meer moeite kost om te wennen aan de nieuw technologie dan ouderen. 

Nederlanders proactief in upskilling

Uit ons onderzoek blijkt dat de meeste respondenten proactief op zoek zijn gegaan naar scholing. De meeste respondenten (20%) die tijdens de pandemie nieuwe skills hebben aangeleerd hebben zelf een training gevonden. 19% kreeg een training aangeboden via hun werkgever. Bedrijven die de NOW3 hebben aangevraagd zijn verplicht bij- of omscholing aan hun werknemers aan te bieden

Uit onderzoek van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA) van de Universiteit Maastricht blijkt dat het verloop bij bedrijven die actief scholing aanbieden minder is dan bij bedrijven die dat niet doen. Het personeel blijft meer verbonden en het bespaart je bedrijf kosten voor werving en selectie. 

Software voor leren en ontwikkelen

Bedrijven kunnen verschillende soorten software inzetten om de leeractiviteiten van hun werknemers slim te beheren. Met resource management software kunnen bijvoorbeeld de vaardigheden en de beschikbaarheid van medewerkers effectief bij worden gehouden. Deze software kan gebruikt worden om projecten aan vaardigheden van je personeel te matchen.

Cursussen en trainingen zelf kunnen in een leermanagement systeem (LMS) worden beheerd. Zo blijft het leermateriaal altijd beschikbaar voor je werknemers en is de de voortgang eenvoudig te monitoren.

Om eigen leeractiviteiten te ontwikkelen kan e-learning software worden ingezet waarmee een cursus op maat kan worden gemaakt die in het LMS-systeem kan worden geplaatst. 

Voor ondernemers is het opzetten van een leer en ontwikkelingsplan een goede manier om hun eigen technologische inzicht te vergroten. Hoe behendiger je met verschillende tools wordt, hoe beter je inzicht wordt in de mogelijkheden van automatisering en digitalisering op andere vlakken van je business.

 En nu! Bekijk onze catalogus met lms-systemen om de juiste keuze te maken. 

Onderzoeksmethodologie

Het onderzoek werd uitgevoerd middels een online enquête bij een ISO 20252 gecertificeerd platform. Er deden 882 fulltime en parttime werkenden uit het midden- en kleinbedrijf (tot 250 werknemers) aan dit onderzoek mee (freelancers en eenmanszaken niet inbegrepen).

De respondenten zijn werkzaam in verschillende sectoren en tussen de 18 en 65 jaar. Van de ondervraagde respondenten werkt 67% in fulltime dienstverband en 33% in parttime dienstverband. Dit HR onderzoek liep in de maand januari 2021.


In dit artikel wordt er mogelijk naar producten, programma’s of diensten verwezen die niet in uw land beschikbaar zijn, of die misschien niet voldoen aan de wet- of regelgeving van uw land. Wij raden u aan om de softwareleverancier rechtstreeks te benaderen voor informatie over de beschikbaarheid van de producten en overeenstemming met lokale wetgeving.


Deel dit artikel